Bloeddruk

30. August 2018

Wat zijn de oorzaken voor hoge bloeddruk?

Waar komt een hoge bloeddruk vandaan? Een overzicht van oorzaken

Het menselijk lichaam kan niet in verschillende factoren los van elkaar gezien worden. Een complex samenspel tussen de organen, de bloedvaten, andere biochemische stoffen zoals het zenuwstelsel  zorgen ervoor dat alles met elkaar in verbinding staat. Deze hebben een verschillende intensiteit en werkingswijze ten opzichte van elkaar. Een duidelijke uitspraak over welke fysieke oorzaken bepalend zijn voor de ontwikkeling van hypertensie kan daarom niet worden gemaakt. Dit onderwerp is de focus van uitgebreid onderzoek, maar het is bekend dat erfelijke factoren, evenals iemands levensstijl van invloed kunnen zijn.

De oorzaken van hoge bloeddruk zijn daarom in het bijzonder afhankelijk van vier factoren die hypertensie bevorderen:

  1. Gebrek aan lichaamsbeweging
  2. Eenzijdig, ongezond voedingspatroon
  3. Obesitas
  4. Stressoren

Het risico is dat een hoge bloeddruk vaak geen duidelijke symptomen of pijn vertoont. Zoals de bovenstaande opsomming duidelijk maakt, is een duidelijke classificatie of afbakening van klachten, die in elk geval correleert met een of meer van de bovengenoemde factoren, moeilijk. Oorzaken van hoge bloeddruk kunnen echter in twee categorieën worden verdeeld, zoals in de volgende paragraaf wordt geïllustreerd.

Ter onderscheiding: primaire en secundaire hypertensie

Het Robert Koch Institute (RKI) schat dat elke derde volwassene in de leeftijd tussen 18 en 79 lijdt aan hypertensie. Dit verwijst naar drukwaarden van minstens 140/90 mmHg. Meer dan de helft van degenen die nog niet de diagnose “hoge bloeddruk” hebben, hebben even hoge risicogetallen of bevinden zich in een overgangsfase tussen de medisch gedefinieerde drempels. Dit betekent dat hoge bloeddruk als een wijdverspreide ziekte wordt beschouwd, maar die door weinigen opgemerkt of als problematisch gezien wordt.

Om de oorzaken van hypertensie beter te kunnen classificeren, moet onderscheid worden gemaakt tussen primaire en secundaire hypertensie.

  • Primaire hypertensie, de vorm die het vaakst voorkomt, is geassocieerd met klassieke risicofactoren. Overgewicht (BMI boven de 30), gebrek aan lichaamsbeweging, stress en omgevingsfactoren spelen hier een rol. De cijfers van de gevallen verschillen echter aanzienlijk, wat betekent dat niet iedereen met een of meer van deze risicofactoren daadwerkelijk een hoge bloeddruk heeft. Het ene deel ontwikkelt zich vrij snel, terwijl het andere deel in de loop der jaren pas een bloeddruk ontwikkelt in het behandelvereiste gebied. Indien naaste familieleden lijden aan hoge bloeddruk of al een beroerte hebben gehad, kan een bepaalde aanleg worden verondersteld. Anders zijn leeftijd en geslacht belangrijk.
  • Secundaire hypertensie treft slechts 10 tot 15 procent van degenen die een medische behandeling voor hypertensie ondergaan. De hoge bloeddruk wordt veroorzaakt door andere ziekten, zoals die van de schildklier, nieren of bijnieren.

Wat veroorzaakt hoge bloeddruk? Deze vraag is zeer complex en kan niet overtuigend worden beantwoord, omdat de persoonlijke risicofactoren een sterke interactie vereisen, waarvan de precieze omvang alleen in individuele gevallen kan worden geïnterpreteerd. Het is echter duidelijk dat er omgevingsfactoren of leefstijlfactoren zijn die hypertensie bevorderen en dat veel van degenen met een hoge bloeddruk het risico in eigen handen hebben.